Home » Artykuły

Category Archives: Artykuły

Galeria dolna (kółka)

Kontrolowanie i ograniczanie picia

KONTROLOWANIE I OGRANICZANIE PICIA

 Według Światowej Organizacji Zdrowia alkohol znajduje się na trzecim miejscu wśród czynników zagrażających zdrowiu ludzkiemu. Większe ryzyko niosą za sobą tylko palenie tytoniu i nadciśnienie tętnicze.

 W Polsce według danych PARPA (Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych) liczba osób uzależnionych od alkoholu wynosi 800 tys., natomiast grupa osób pijących szkodliwie lub ryzykownie jest szacowana na 2 – 2,5 mln. Zatem problem nadmiernego spożycia alkoholu dotyczy ok. 9% populacji Polski. 

Jednocześnie badania pokazują, że skuteczność terapii opartej na pełnej abstynencji, jako głównej metody leczenia uzależnień w Polsce, jest ograniczona.

Wyniki badań przeprowadzonych przez Instytut Psychologii Zdrowia pokazują, że duża część osób przerywa taką terapię.

 Obserwując programy terapeutyczne publicznych placówek leczenia uzależnień, można zauważyć, że obowiązującym celem terapeutycznym jest zachowanie pełnej abstynencji od alkoholu.

 Obecnie zmienia się koncepcja uzależnienia jako choroby nieuleczalnej i przewlekłej. W badaniach coraz liczniej odnotowuje się, że osoby pijące w sposób nałogowy potrafią ograniczyć swoje picie i mimo wcześniejszego używania alkoholu, które wskazywałoby na uzależnienie, potrafią powrócić do modelu picia charakterystycznego dla okresu sprzed uzależnienia. Oznaczać to może, że w przypadku uzależnienia nie mamy do czynienia z nieuleczalną chorobą. Wcześniejsze postulaty – zakładające, że osoba uzależniona nie jest w stanie już nigdy pić w sposób kontrolowany – wydają się niezgodne z obecnymi danymi. Możliwa jest zmiana modelu picia destrukcyjnego na umiarkowane, jeżeli bodźce wzmacniające nałogowy sposób picia lub skojarzone pozytywnie z alkoholem zostaną wyeliminowane.

 Część osób uzależnionych nie godzi się na leczenie, którego celem i warunkiem jest utrzymanie abstynencji. Wyniki badań amerykańskich dowodzą, że dla osób uzależnionych w mniejszym stopniu (charakteryzujących się krótszym okresem trwania uzależnienia, mniej nasilonymi zespołami abstynencyjnymi, realnym wsparciem społecznym, aktywnością zawodową, mniejszymi stratami z powodu picia) korzystnym celem leczenia może być ograniczanie picia, zaś dla osób znacznie uzależnionych korzystniejszym celem jest abstynencja.

 W Polsce, inaczej niż w USA i w większości krajów Europy zachodniej, nie ma oferty pomocy dla osób uzależnionych, gotowych pracować nad ograniczeniem picia. Realizowane za granicą programy pomocy tej grupie pacjentów opierają się na zasadach i metodach, jakie stosuje się wobec pacjentów pijących alkohol szkodliwie. Celem leczenia jest poprawa funkcjonowania pacjenta i redukcja szkód wynikających ze spożywania alkoholu. Doświadczenia specjalistów pracujących nad ograniczaniem picia osób uzależnionych dowodzą, że część pacjentów po pewnym czasie sama wybiera abstynencję. Ich leczenie jest wówczas znacznie bardziej efektywne niż w sytuacji, gdy uczestniczą w leczeniu, którego cel został im narzucony.

 Ponadto, jeśli osoba pijąca problemowo wykształci inne sposoby radzenia sobie z trudnymi emocjami, natrętnymi myślami i bólem fizycznym, nadmierne picie przestanie pełnić te same funkcje i nie będzie już odbierane jako nagradzające.

 Zgodnie z koncepcją automatyzacji zachowań możliwe jest wyuczenie się nowego sposobu używania alkoholu, przy czym wymaga ono treningu i powtórzeń, zanim dawny automatyzm – picie destrukcyjne – zamieniony zostanie na bardziej funkcjonalny, jakim może być picie umiarkowane.

 W koncepcjach poznawczych zmiana zniekształconych przekonań dotyczących pozytywnych efektów działania alkoholu na przekonania bardziej realistyczne, uwzględniające również długoterminowe konsekwencje używania substancji, może spowodować zmianę stylu picia na mniej szkodliwy. Przy czym ważna jest również zmiana przekonań dotyczących samego siebie: z osoby „niekontrolującej się” na osobę „pijącą w sposób umiarkowany”.

 Nasza fundacja, zgodnie z tą koncepcją, opracowała innowacyjny program leczenia dla osób z problemami alkoholowymi oparty na kontrolowaniu i ograniczaniu picia oraz wprowadzeniu zasad zdrowego stylu życia

 Program kontrolowania i ograniczania picia dla osób z problemami alkoholowymi

 Program uczy jak, poprzez wprowadzenie zasad zdrowego stylu życia, w sposób kontrolowany ograniczyć spożycie alkoholu tak, żeby zredukować do minimum jego negatywne skutki uboczne.

 Obejmuje:

  • kurację wzmacniającą i uodparniającą organizm na skutki uboczne picia alkoholu,
  • wprowadzenie elementów zdrowego stylu życia (takich jak higieniczny tryb życia, właściwe odżywianie, aktywność fizyczna, wpływ psychiki i radzenie sobie ze stresem),
  • naukę właściwego i kontrolowanego spożywania napojów alkoholowych.

 Celem programu jest redukcja szkód wynikających ze spożywania alkoholu oraz poprawa funkcjonowania psychospołecznego pacjenta i zmiana jego postawy wobec spożywania alkoholu.

 

Bibliografia:

Redukcja szkód i strategia picia kontrolowanego –nowy paradygmat w leczeniu uzależnień od alkoholu

Maria Napierała

Przychodnia Terapii Uzależnień i Współuzależnienia w Poznaniu

 

Uzależnienie od alkoholu – między diagnozą a działaniem

Jadwiga Fudała

Kama Dąbrowska

Katarzyna Łukowska

Nowatorski program leczenia dla osób z problemami alkoholowymi

NOWATORSKI PROGRAM LECZENIA DLA OSÓB Z PROBLEMAMI ALKOHOLOWYMI OPARTY NA KONTROLOWANIU I OGRANICZANIU PICIA ORAZ WPROWADZENIU ZASAD ZDROWEGO STYLU ŻYCIA.

Zgodnie z zasadami zdrowego stylu życia wellness powinniśmy pozbyć się i unikać nałogów, złych nawyków oraz uzależnień. Jednak wiele osób pijących alkohol ma z tym problem i nie potrafi sobie z nim samodzielnie poradzić. Polskie lecznictwo w tym zakresie nie uznaje innej drogi leczenia jak tylko poprzez pełną abstynencję. Wiele osób, które chciałyby wyjść z nałogu nie chce się na to zgodzić i nie podejmuje tej formy leczenia.

 W krajach Europy zachodniej i w USA stosuje się już programy pomocy tej grupie, których celem jest poprawa funkcjonowania pacjenta i redukcja szkód wynikających ze spożywania alkoholu – bez stosowania pełnej abstynencji ale poprzez kontrolowanie i ograniczanie picia.

 Nasza fundacja, wykorzystując doświadczenia specjalistów oraz własne, opracowała nowatorski program, który ma za zadanie pomóc osobom mającym problemy alkoholowe. Zdecydowaliśmy się na to, ponieważ zdajemy sobie sprawę, że wiele osób nie zgadza się na obecny system terapii, a zatem nie podejmuje żadnych działań mających na celu pozbycie się problemu alkoholowego, a co za tym idzie nie ma szans na wyjście ze stanu, w którym się znajduje.

 Innowacyjność programu polega na tym, że:

  • przyjmujemy, iż leczymy osobę w złym stanie zdrowia, a nie osobę chorą – tak jak to robi większość placówek terapeutycznych; po zakończeniu kuracji daje to pacjentowi wyższy poziom zdrowia, a nie tylko stan braku choroby;
  • leczymy poprzez redukcję picia (czyli picie kontrolowane), a nie poprzez wymuszoną abstynencję – to pacjent decyduje czy i kiedy wprowadzić pełną abstynencję;
  • leczymy poprzez wprowadzenie elementów zdrowego stylu życia opartego na filozofii wellness, co mocno motywuje do życia i wyraźnie łagodzi dotychczasowe problemy z alkoholem.

 Nasz program zakłada, że choroba alkoholowa nie jest nieuleczalna, jak również, że wiele osób uzależnionych nie jest dotkniętych chorobą a jedynie jest w złym stanie zdrowia. Można mówić tu o pewnym zaburzeniu zdrowotnym lub potraktować jako zaburzenie procesu rozwojowego – i właśnie tym osobom najbardziej możemy pomóc. Celem, który chcemy osiągnąć, jest więc poprawa zdrowia, a nie leczenie choroby. Możemy to uzyskać poprzez polepszenie funkcjonowania fizycznego i psychicznego oraz redukcję szkód spowodowanych przez alkohol. W takim modelu to pacjent jest ekspertem w temacie siebie samego i nie ma konieczności dostosowywania jego zaburzeń do określonej teorii. Osiągnięty przez niego stan może spowodować, że będzie on sam mógł decydować o tym, jak i kiedy wprowadzić ograniczenie w postaci abstynencji.

 Abstynencja wymuszona przez terapeutę lub lekarza ma wiele wad:

  1. Nie daje pacjentowi w pełni dobrego samopoczucia – tak bardzo ważnego dla zdrowia, poprzez zubożenie życia, brak energii do nowych wyzwań, ograniczenie kontaktów towarzyskich.
  2. Powoduje negatywną reakcję pacjenta na ograniczenie wolności w jakimkolwiek zakresie (stąd mówi się, że zakazany owoc smakuje najlepiej – jeśli coś jest dla nas niedostępne z powodu ograniczenia, staje się bardziej pożądane, nie tylko jako sam obiekt, ale jako dążenie do poczucia wolności, samostanowienia, sprawczości) – jest to zjawisko psychiczne zwane reaktancją.
  3. Może być przyczyną załamania po wypiciu nawet niewielkiej ilości alkoholu w trakcie abstynencji. Powoduje to utratę kontroli i przekonanie, że terapia nie działa a cel jest niemożliwy do osiągnięcia.

 Korzyści płynące z abstynencji dobrowolnej:

  1. Pacjenci, którym zaoferowano możliwość wyboru celu terapii mają większe szanse na sukces terapeutyczny, między innymi dlatego, że ludzie są bardziej skłonni do realizacji celów, które sami wybierają.
  2. Pacjent ma inne cele (zmiana stylu życia, poprawa relacji z innymi, lepsze myślenie o sobie itp.) a abstynencja – całkowita lub częściowa – będzie tylko środkiem do uzyskania tych celów.
  3. Epizod wypicia niewielki ej ilości alkoholu nie ma większego znaczenia. Pacjent leczy się dalej, bo wierzy, że cel, jaki stawia sobie w kuracji jest istotny dla jego życia.
  4. Kuracja daje energię do podejmowania nowych wyzwań, utrzymywania, rozszerzania kontaktów towarzyskich.

 Nasze działania obejmują:

  • diagnozę, testy, skierowanie na badania lekarskie;
  • kurację wzmacniającą i uodparniającą organizm na negatywne skutki działania alkoholu;
  • wprowadzenie elementów zdrowego stylu życia (higieniczny tryb życia, odżywianie, aktywność fizyczna, wpływ psychiki i radzenie sobie ze stresem, motywacja do zmian), z uwzględnieniem specyfiki kontrolowanego picia;
  • naukę właściwego i kontrolowanego spożywania napojów alkoholowych.

 Poprzez te działania chcemy doprowadzić pacjenta do stanu charakteryzującego się dobrym samopoczuciem i umiarkowaniem w spożywaniu alkoholu. Będzie on ekspertem od siebie samego, określając cel i sposób picia alkoholu lub decydując o podjęciu całkowitej abstynencji.

 

Dla kogo jest nasz program?

 Grupy odbiorców to:

– osoby pijące alkohol szkodliwie,

– osoby uzależnione od alkoholu, szczególnie:

  • bez przeciwwskazań zdrowotnych dla używania alkoholu,
  • nie akceptujące trwałej abstynencji jako celu terapii,
  • w początkowej fazie uzależnienia,
  • z mniejszym nasileniem objawów uzależnienia,
  • doświadczające mniejszej ilości problemów związanych z piciem,

 Przeciwskazaniami są

  • ciąża;
  • zaburzenia funkcji wątroby (marskość, zapalenie wątroby);
  • choroby układu pokarmowego (zapalenie trzustki, choroba wrzodowa);
  • choroby układu krążenia (stan po zawale serca, uszkodzenia mięśnia sercowego, nieustabilizowane nadciśnienie tętnicze);
  • choroby neurologiczne (stan po udarze mózgu, padaczka);
  • niedokrwistość;
  • zaburzenia psychiczne (psychozy alkoholowe, psychozy nieorganiczne np. schizofrenia, zaburzenia afektywne, zaburzenia funkcji poznawczych np. otępienie);
  • długotrwałe zażywanie leków wchodzących w interakcje z alkoholem
  • przeciwwskazania prawne.

 

Formy kuracji to:

  • sesje indywidualne (7-8 sesji dających możliwość pełnej anonimowości i dyskrecji),
  • sesje grupowe, np. psychoedukacja, treningi umiejętności (dla osób zainteresowanych kontynuowaniem kuracji w tej formie).